2025 жыл “Жұмысшы мамандықтар жылы” деп жариялануы – ел дамуының стратегиялық бағыттарын айқындайтын маңызды қадам. Бұл шешім жұмысшы мамандықтардың беделін арттыру, қоғамда олардың маңызын түсіндіру және осы саланы қолдау мақсатында қолға алынып отыр. Жұмысшы мамандықтар – экономиканың негізін құрайтын, елдің өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымын қамтамасыз ететін кәсіптер. Осы мамандықтар арқылы жаңа нысандар бой көтеріп, энергетика, өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы салалары қарқынды дамып келеді. Сонымен қатар, еліміздің экономикасын нығайтуға, жастардың болашаққа сенімін арттыруға және жұмысшы мамандықтардың беделін көтеруге бағытталған маңызды қадам болып табылады. Бұл тек экономиканың емес, бүкіл қоғамның дамуына зор серпін беретіні сөзсіз. Әрбір азамат бұл бастаманы қолдап, оның жүзеге асуына өз үлесін қосуы тиіс. Жұмысшы мамандықтарды дәріптеу – елдің тұрақты болашағының кепілі.
Жұмысшы мамандықтарының артықшылықтары. Мамандықтың бұл түрінің басты артықшылығы — күнделікті өмірде де қолдануға болатын дағдының болуы. Мысалы, автомеханик өз көлігін оңай жөндейді, ал шаштараз бүкіл отбасына шаш үлгісін жасайды. Жұмысшы мамандығы бар адамдарда жұмысқа орналасу проблемалары әдетте туындамайды.
Ақмейіл Нұрсадыққызы, шаштаразшы-биылғы жылды Мемлекет басшысы «Жұмысшы мамандықтары» жылы деп атауы жанға қуат береді. Біз секілді қарапайым жұмысшыларды қолдау үлкен мәртебе. Жұмысымды жастайымнан армандап, қуана істеймін. Негізгі мамандығым -мұғалім. Жоғары оқуды аяқтасамда, бұл мамандықпен жұмыс жасаған емеспін. Оқу оқып жүріп, салонда шаштаразшы болып жұмыс атқардым. Өзіме жақын болғандықтан ба, ешбір оқусыз бастап кеттім. Жаратқанның маған берген дарыны. Сол дарындылығымды дамытып, небір курстарды алдым. Курстардан түйгенім, шашты қалай дұрыс күту, бояу, әрлеу болды. Бүгінде өз алдыма жетер тұтынушыларымда бар. Бір қызық жәйтті айтайын. Есіме түсіп кетті. Былтырғы жылы декретке шығып, туар туғанша істеп кеткем. Сөйтсем, Батыржан есімді клиентім мені есін жиып жиналып алсын деп, хабарласпаған. Шаштаразшыларға барып шашын алдырмай, әйеліне қатты өсіп кеткен соң, тақырлап алып тастапты. Міне, осындайда клиенттерім бар.
Жұмысыңызда жас практикант қыздар келіп, тәжірибе алмасқан кездер болды ма?
Көп, қыздар мен ұлдар да келеді. Кейбірі, оқып жүрген жерлерінен тыс, практика алмасуға да келіп жатады. Жұмысымды көріп, өз еріктерімен қызығып үйреніп жүргендері де бар. Шамамның келгенінше үйретемін. Гүлдана Жанатова деген қызым бүгінде өз алдына салон ашып, ауданымыздың біршама қыздарын жұмыспен қамтып отыр. Ұстаздан шәкірт озар деген осы емес пе?! Ризамын, қолы жеңіл, өзі епті.
Мінезі қатты, қиындау кісілер келіп жатады. Бес саусақ бірдей емес дегендей. Қалай қабылдайсыз?
Адам болған соң, неше түрлі адамдар бар. Бірі алғысын білдіріп жатса, енді бірі ренжісін көрсетіп жатады. Кейбір кісілер өздеріне ұнап тұрсада әдейі жасайтындары да бар. Айтқанынан қайтпай, ақшасын төлемей кететіндер де бар. Ренжімеймін, әр адамның өз санасына. Пейіліңе қарай несібеңді Алла береді. Менде, ренжіп кеткен кісілер болған емес, керісінше алғысын айтып, батасын жаудырып жатады. Бірен-саран болмаса, кереғар мінездерін көрсететіндер. Әрбір адамның көңілін табу қиын. Бірі жұмыстан шаршап келсе, енді бірі отбасылық жағдайлары дұрыс болмай келіп жатады. Шаш алу оңай емес. Барлық энергияны тартып алады. Шашта көп негативтер жатады. Шашын алдырған адамдар айтады ғой, басым жеңілдеп қалды деп, ол кісінің басы жеңілдегені емес, шаршаған ауыртпалықтары түседі. Міне, соның бәрін көтеру оңай соқпайды бізге.
Қалай шаштараз болуға болады?
Шаштараз — қазіргі уақытта ең танымал және қызықты мамандықтардың бірі. Шаштараз — бұл кез-келген адамды сәтті шаш қию немесе сәнді сәндеу, сондай-ақ шебер таңдалған шаш түсі арқылы өзгерте алатын адам. Шаштараздардың өзіндік мамандануы бар. Жаңа бастаған мамандар үшін, кешегі түлектер үшін бұл жалпы шаштараз. Бұл маман әйелдер, ерлер және балалармен жұмыс істейді. Ол шашты кеседі, бояйды, бұйралайды, сәндейді. Шаштараз-стилист немесе шаштараз-технолог модельдер мен кешкі шаштар, үйлену шаштары, авангардтық шаштар және барлық пермелерді құру бойынша қызметтер көрсетеді. Мұнда сіз шығармашылық элементінсіз жасай алмайсыз. Жоғары санаттағы маман — мастер-дизайнер-стилист немесе сәнгер-шаш суретшісі — макияж жасай білуі керек, шашты компьютерде таңдай алады, бояйды, қызықтырады және т.с.с. Мұнда тек ауыр жұмыс талантсыз жасай алмайды.
Мамандықтың кемшіліктеріне тоқталсаңыз?
Кәдімгі шаштараздың жұмыс күні 8-12 сағатқа созылады, бірақ сіз барлық уақытты аяқтарыңызда өткізуге тура келеді. Бұл мамандықтың ең маңызды кемшілігі шығар. Сонымен қатар, шаштаразшы күні бойына түрлі-түсті иістер шығаратын, шашты кептіргішті қосқан бөлмелерде өткізуге мәжбүр. Варикозды және артрит көптеген шаштараздардың серіктері болып табылады. Шаштараз кәсібі ұзақ уақытқа дейін сұранысқа ие болып қалуы мүмкін, себебі статистикаға сәйкес, еңбек нарығында осы саланың мамандары үшін бос жұмыс орындары шамамен 30% құрайды. Бұл жеткілікті.
Шаштараз сөзінің шығу тегі
Бұл ерекше атау «сақал» деген мағынаны беретін жиі қолданылатын шаштараздан шыққан. Бастапқыда мұндай институттар 1931 жылы АҚШ-та пайда болды. Еркектер шаштаразбен айналысуға, қырынуға және өзекті тақырыптарды тыныш, өлшенетін ортада, әйелдердің ашуынсыз талқылауға уақыт бөлу үшін шаштараз салондарында уақыт өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс оқиғалардың барысын айтарлықтай өзгертті. Күнделікті өмірден инновация жоғалып кетті, бұл стандартты әйелдер шаштараздары мен сұлулық салондарына жол берді. «Шаштараз» деген атпен мекемелер өз мәнін жоғалтты, әйелдердің сұлулық салоны оларды ауыстырды, бұл жерде ер адамдар болу ыңғайлы деп айтуға болмайды. Бұл жағдай ер адамдарды өз қажеттіліктерін ұмытып кетуге мәжбүр етті. Бұл түзету ер адамдар үшін де, шаштараздар үшін де қолайсыз болды. Тек 2000-жылдардың басында тренд өзектілігін қайтадан ала бастады. Алғашқы таза ерлер шаштараздары 18 ғасырда Америкада және Еуропада пайда болды, сол кездің өзінде шаштараздар екі бағытқа бөлінді: кейбіреулері әйелдермен жұмыс істеді, ал басқалары таза ерлердің қызметін таңдады: шашты сәндеу және шаштараздау, сақалды және мұртты шаштараздау, олар сол кезде өте жақсы болатын. танымал. Шаштараз атауы латынның «Барба» сөзінен шыққан, бұл сақал дегенді білдіреді. Ерлер шаштараздарының ерекшелігі клиенттер арасында да, шеберлерде де әйелдердің мүлдем болмауы болды. Оның үстіне, сол уақытта шаштараздарда кішігірім медициналық манипуляциялар жүргізілген. Бұл тіс шығару, банка, кішігірім операция, сонымен бірге сол кездегі әйгілі қанды қою процедурасы болды. Бұл әйгілі барберпольды бейнелейтін қантөгіс — қазір кез-келген осындай мекемеде табуға болатын шаштараздардың символы. Бұл айналмалы үш түсті түтік, көк тамырды білдіреді, қызыл қанды білдіреді, ал ақ — бұл бедеуліктің түсі. Мұндай манипуляцияларды жүргізуге тыйым салынған кезде де, шаштараздар оларды жүргізуді жалғастырды, әсіресе медицина дамымаған шағын қалаларда. Мұндай манипуляциялар практикасы шамамен 1850 жылдары тоқтатылды, бұл кезде ерлер шеберлері өз қызметтерінде тек шашты кесіп, оны сәндеуге, сақал мен мұртты кесуге мәжбүр болған. 19 ғасырдың аяғында шаштараздар қызу қарқынмен дамыды, әр қалада, тіпті үлкен емес, шаштаразды кездестіруге болады. 1886 жылы Колумбуста, Огайо штатында, 1887 жылы Буффалода, Нью-Йоркте Журналистердің халықаралық одақтары құрылды. Кәсіподақтардың пайда болуымен қатар, оқытылатын шаштараз мектептері пайда болды. ХХ ғасырдың басында анатомистер, биологтар және химиктер шаштараздардың қауымдастықтарына кірді, барлығы бірге шашты күтуге арналған арнайы құралдармен жұмыс істеді, сақал өсіру акселераторлары және шаштараздар өздерінің жаңалықтарын іс жүзінде қолданды.
Іңкәр Ерболқызы
Редактор-журналист