Вакцинация – бұл балаларды және ересектерді жұқпалы аурулардан алдын алудың ең жоғары, тиімді тәсілі. Жалпы вакцинацияны тәжірибиеге енгізудің нәтижесі сырқаттанушылықтың пайда болу жиілігінің төмендеуіне әкелді.
Иммунопрофилактика сұрақтары 200 жыл бұрын, шешек жұқпасына қарсы вакцина шығарылғанда пайда болған. Вакцинаны қолдану аталған жұқпадан сырқаттанушылықты және өлім жағдайын бірден төмендетті. Сондай – ақ вакцинаның қолданылуы қауіпті жұқпалы ауруларды төмендетіп ғана қоймай, мүлдем жоюға да көмегін тигізді. Осыған өлім жағдайына дейін жеткізген шешектің жойылуы ең нақты дәлел бола алады, яғни сырқат жойылғаннан кейін иммундау да тоқтатылған.
Мемлекеттік вакцинация бойынша саясат екпені қолжетімді дәрежеге дейін жеткізді. Әр – бір бала күнтізбеге енгізілген екпелермен жергілікті мекен – жайлары бойынша емханада, ақысыз түрде егіле алады.
Вакциналардың әр – бір түрі ағзаға әр-түрлі тәсілмен салынады. Бұл ішке қабылданатын инъекция және тамшы болуы мүмкін. Вакцинаның тиімділігі салу тәсіліне байланысты емес.
Екпеден кейінгі асқыну өте сирек кездеседі. Бұл неврологиялық асқынулар (құрысу), айқын аллергиялық реакциялар (анафилактический шок). Бұл асқынулар тез арада медициналық көмектің көрсетілуін қажет етеді.
Бүгінгі күнге екпеден бас тартушылар саны көбеюде. Неліктен ата – аналар балаларын ектіртуден бас тарта бастаған? Ия себебі, бізде ұзақ уақыттан бері дифтерия, туберкулез жұқпаларының эпидемиясы туралы ешкім естіген жоқ. Адамдар аталған жұқпалы аурулардан қорықпайтын болған, сондықтан да екпеден батыл бас тартады. Ешкім сырқаттанбайды деп ойлайды.
Екпеден бас тартқан ата – аналар жиі ғаламтордағы ақпараттарға сүйенеді. Бірақ ол жерде арнайы мамандардың пікірлері жиі айтылмайды. Ғаламтор жүйесі бақылаусыз және жауапсыз ақпараттармен толтырылған, оны ешкім тексермейді, ал адамдар сенгіш болып келеді. Екпе жүргізген қауіпті деген бекім, дәйексіз және негізсіз.
Қазақстан Республикасы Еуропа аумағының қақ ортасында орналасқандықтан, күнделікті жұқпалы аурулардың сырттан енуінің қаупі де зор. Осыған орай иммунопрфилактика саласындағы мемлекеттік саясат ең басты алдын алуға бағытталған, ал сырттан жұқпалы ауру енгізілгенде басты мақсат жұқпаның таралуына жол бермеуге және жұқпаны жоюға бағытталады. Вакцинацияның тиімділігі екпені уақытылы және толық алуға тікелей байланысты. Иммундау көрсеткішінің төмендеуі жұқпалы ауруларды қабылдағыш адамдардың көбеюіне әкеліп соқтыруы мүмкін, соның нәтижесінде сырқаттанушылықтың бұрқ етпе жағдайлары туындайды.
Біздің заманымызда екпесіз өмір сүруге бола ма деген сұраққа нақты дәлелденген жауап бар: жоқ, болмайды. Біріншіден, қоршаған әлемде жұқпалы аурулардың қоздырғыштары бар, оның ішінде тек зертханаларда сақталатын аса қауіпті жұқпалы аурулар да бар. Жұқтыру жағдайының болмауы мүмкін емес. Екіншіден, адамда жұқпаларға қарсы тұратын жеткілікті табиғи иммунитет жоқ.
Үшіншіден, көптеген жұқпалы аурулардың емі жоқ, сондықтан жаңа заманның препараттарымен алдын – алу әлдеқайда тиімді және қауіпсіз. Қазіргі кезде пайдаланғаннан кейін асқынулар өте сирек жағдайда кездесетін вакциналар қолданылады.
Екпелердің бекітілген жалпы күнтізбесі бар, бірақ әр – бір бала жеке қаралады, екпе салар алдында әр-бір бала міндетті түрде тексеріледі. Әрқашан екпелердің варианттары бар және әр – бір бала денсаулық жағдайына сәйкес жеке егіледі.
Екпелер – бұл жұқпалы аурулардан сақтанудың жалғыз сенімді жолы. Біздің балаларыңыздың да қорғалуға құқығы мен мүмкіндігі бар.
Е.Сейсембинов
Ескелді аудандық
СЭББ басшысы