Табиғат – адамзаттың ортақ үйі. Адам дүниеге келген сәттен бастап табиғатпен тығыз байланыста өмір сүреді. Біз таза ауамен тыныстаймыз, суды пайдаланамыз, жерден өнім аламыз, орман мен даланың байлығын игереміз. Табиғат адамға өмір сүруге қажетті барлық жағдайды сыйлайды. Сондықтан қоршаған ортаны қорғау – тек белгілі бір ұйымдардың немесе мамандардың міндеті емес, әрбір адамның азаматтық парызы.
Бүгінгі таңда табиғатты қорғау мәселесі бүкіл әлем үшін маңызды болып отыр. Халық санының өсуі, өндірістің дамуы, көліктердің көбеюі және табиғи ресурстарды шамадан тыс пайдалану қоршаған ортаға әсерін тигізуде. Ауаға тарайтын зиянды заттар, өзен-көлдердің ластануы, ормандардың азаюы, тұрмыстық қалдықтардың көбеюі – табиғатқа келетін зиянның бір бөлігі ғана. Мұндай мәселелер уақыт өте келе адам денсаулығына да әсер етуі мүмкін.
Қоршаған ортаны қорғау әр адамның күнделікті әрекетінен басталады. Мысалы, көшеге қоқыс тастамау, пластикті шамадан тыс пайдаланбау, суды және электр қуатын үнемдеу – табиғатты сақтауға қосылатын қарапайым үлес. Бір адамның жасаған ісі кішкентай болып көрінуі мүмкін. Алайда мыңдаған, миллиондаған адам табиғатқа жауапкершілікпен қараса, оның нәтижесі үлкен болады.
Ағаш отырғызудың да табиғат үшін маңызы зор. Ағаштар ауаны тазартып, шаң-тозаңды азайтуға және қоршаған ортаны көгалдандыруға көмектеседі. Сондықтан бос жатқан жерлерге көшет отырғызу, бар ағаштарды күтіп-баптау – игілікті іс. Ағашты отырғызу ғана емес, оның өсіп-жетілуіне жағдай жасау да маңызды. Табиғатты қорғау дегеніміз – оны пайдалану ғана емес, оған қамқорлық жасау.
Су – тіршіліктің негізгі көзі. Адам өмірін сусыз елестету мүмкін емес. Соған қарамастан, кей жерлерде су ресурстары ластанып немесе тиімсіз пайдаланылып жатыр. Өзендер мен көлдерге қоқыс тастау, өндірістік қалдықтарды суға төгу табиғи экожүйеге зиян келтіреді. Сондықтан суды таза сақтау және оны үнемдеу – баршаға ортақ міндет. Үйде кранды ашық қалдырмау, табиғи су көздеріне қоқыс тастамау сияқты қарапайым әдеттердің өзі маңызды.
Табиғатты қорғауда жануарлар мен құстарға қамқорлық жасаудың да орны ерекше. Жер бетінде әрбір жануар мен өсімдіктің табиғи тепе-теңдікте өзіндік орны бар. Бір түрдің жойылуы басқа тіршілік иелеріне де әсер етуі мүмкін. Сондықтан сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғау, олардың мекен ету ортасын сақтау – келешек ұрпақ үшін маңызды міндет.
Экологиялық мәдениетті қалыптастыруда мектептің де рөлі зор. Оқушылар табиғатты қорғау туралы білім алып қана қоймай, оны іс жүзінде көрсетуі керек. Мектеп ауласын көгалдандыру, сенбіліктерге қатысу, ағаш отырғызу, қоқысты сұрыптау бойынша акциялар ұйымдастыру – оқушылардың табиғатқа деген жауапкершілігін арттырады. Табиғатты сүйетін ұрпақ тәрбиелеу арқылы біз қоршаған ортаның болашағына үлкен үлес қосамыз.
Сонымен қатар әр отбасы баласына табиғатты құрметтеуді үйретуі қажет. Бала кішкентайынан қоқысты жерге тастамауды, өсімдіктерді жұлмауды, жануарларға зиян келтірмеуді үйренсе, бұл әдет оның өмір бойына қалыптасады. Экологиялық тәрбие отбасынан басталып, мектепте жалғасып, қоғамда орнығуы тиіс.
Табиғатты қорғау – бір күндік шара емес. Ол күн сайын орындалатын жауапты әрекеттерден тұрады. Біз табиғаттың байлығын келесі ұрпаққа қандай күйде қалдыратынымызды бүгінгі ісіміз арқылы анықтаймыз. Егер әр адам өз айналасына жауапкершілікпен қарап, қоршаған ортаны таза ұстаса, еліміздің табиғаты да көркейе түседі.
Табиғат – бізге ата-бабамыздан қалған баға жетпес мұра. Оны қорғау, сақтау және келешек ұрпаққа таза күйінде жеткізу – әрбір адамның міндеті. Табиғатты аялау арқылы біз өз өмірімізді, денсаулығымызды және болашағымызды қорғаймыз. Табиғатқа жасалған әрбір жақсы әрекет – болашаққа жасалған игі қадам. Сондықтан табиғатты сүйейік, қорғайық және оны келер ұрпаққа аманаттайық!